W październiku i listopadzie 2003 roku zaczęło obowiązywać, na razie na zasadzie uznaniowej, 6 nowych normy dotyczących podłóg drewnianych. Normy te gruntownie regulują wymagania odnoszące się do większości spotykanych na rynku drewnianych elementów posadzkowych. Nowe normy to:

PN-EN 13226:2003 (U)
Podłogi drewniane - Deszczułki posadzkowe lite z wpustami i/lub wypustami.

PN-EN 13227:2003 (U)
Podłogi drewniane - Deszczułki posadzkowe lite pocienione

PN-EN 13228:2003 (U)
Podłogi drewniane - Elementy posadzek z drewna litego oraz posadzki deszczułkowe łączone

PN-EN 13488:2003 (U)
Podłogi drewniane - Elementy posadzki mozaikowej

PN-EN 13489:2003 (U)
Podłogi drewniane - Elementy posadzkowe wielowarstwowe

PN-EN 13629:2003 (U)
Podłogi drewniane - Deski z połączonych z sobą elementów drewna liściastego

Wymienione wyżej normy wprowadzają wiele zmian w porównaniu z dotychczas obowiązującymi i zajmują się tymi rodzajami parkietu, które do tej pory nie były uwzględniane.

Podstawową zmianą jest wprowadzenie graficznych oznaczeń klasyfikacji elementów posadzkowych w miejsce klasy I, II i III. Zgodnie z przepisami produkty posadzkowe będą dzielone na 3 klasy:

klasa oznaczona 
klasa oznaczona 
klasa oznaczona 

Dodatkowo stworzono tzw. klasę wolną" opartą na szczególnych zasadach wyboru, których cechy charakterystyczne określa producent. Poniżej podajemy klasyfikację deszczułek posadzkowych dla drewna dębowego i innych gatunków liściastych (nie uwzględnionych w oddzielnych tabelach) zgodnie z PN-EN 13226:2003 (U):

Klasyfikacja dla Quercus spp. (dąb)

Powierzchnia licowa elementu
Cechy	Klasa
Biel zdrowy	Niedopuszczalny	Dopuszczalny	śladowy dopuszczalny
Sęki Zdrowe i zrośnięte Sęki zepsute	Dopuszczalne o średnicy Ł 8 mm o średnicy Ł 1 mm	Dopuszczalne o średnicy Ł 10 mm o średnicy Ł 5 mm	Wszystkie cechy dopuszczalne bez ograniczeń rozmiaru lub ilości, o ile nie powodują zmniejszenia wytrzymałości lub odporności na zużycie posadzki
Pęknięcia powierzchniowe	Niedopuszczalne	Dopuszczalne o długości do 15 mm
Zakorki	Niedopuszczalne	Niedopuszczalne
Pęknięcia piorunowe	Niedopuszczalne	Niedopuszczalne
Ukośny przebieg włókien		Dopuszczalny bez ograniczeń
Zmiany barwy	Dopuszczalna nieznaczna zmiana	Dopuszczalna
Promień rdzeniowy (Błyszcz)	Dopuszczalny	Dopuszczalny
Biodegradacja	Niedopuszczalne	Niedopuszczalna	Niedopuszczalne za wyjątkiem sinizny i chodników owadzich czarnych
Części niewidoczne
Wszystkie cechy dopuszczalne bez ograniczeń rozmiaru lub ilości, o ile nie powodują zmniejszenia wytrzymałości lub odporności na zużycie posadzki. Biel zdrowy dopuszczalny od powierzchni dolnej do górnej części wypustu, nie biorąc pod uwagę ograniczeń ustalonych dla powierzchni licowej.

Klasyfikacja dla innych gatunków liściastych

Powierzchnia licowa elementu
Cechy	Klasa
Biel zdrowy	Niedopuszczalny	Dopuszczalny	śladowy dopuszczalny
Sęki Zdrowe i zrośnięte Sęki zepsute	Dopuszczalne o średnicy Ł 2 mm nie występujące w skupiskach a o średnicy Ł 1 mm nie występujące w skupiskach a	Dopuszczalne o średnicy Ł 5 mm nie występujące w skupiskach a o średnicy Ł 2 mm nie występujące w skupiskach a	Wszystkie cechy dopuszczalne bez ograniczeń rozmiaru lub ilości, o ile nie powodują zmniejszenia wytrzymałości lub odporności na zużycie posadzki
Pęknięcia powierzchniowe	Niedopuszczalne	Dopuszczalne nie przechodzące o szerokości Ł 0,5% szerokości elementu
Zakorki	Niedopuszczalne	Niedopuszczalne
Pęknięcia piorunowe	Niedopuszczalne	Niedopuszczalne
Ukośny przebieg włókien		Dopuszczalny bez ograniczeń
Zmiany barwy	DDopuszczalne nieznaczne ślady naturalnych odbarwień (ślady po wtrąceniach mineralnych w postaci linii)	Dopuszczalna
Promień rdzeniowy (Błyszcz)	Dopuszczalny	Dopuszczalny
Biodegradacja	Niedopuszczalne	Niedopuszczalna	Niedopuszczalne za wyjątkiem sinizny i chodników owadzich czarnych
Części niewidoczne
Wszystkie cechy dopuszczalne bez ograniczeń rozmiaru lub ilości, o ile nie powodują zmniejszenia wytrzymałości lub odporności na zużycie posadzki. W klasie dopuszczalny biel zdrowy w narożniku, nie przekraczający 50% grubości elementu.
a Sęki tworzą skupisko, jeśli odległość między nimi, mierzona od krawędzi do krawędzi, nie przekracza 30 mm.

Nowe normy dopuszczają różnice dekoracyjne w obrębie tej samej klasy jeżeli materiał pochodzi z różnych dostaw.

Następna zmiana dotyczy dopuszczalnych zakresów wilgotności elementów posadzkowych, z zastrzeżeniem, że określają one wilgotności elementów w czasie dostawy bezpośrednio od producenta. Następujące zakresy zostały podane w normach:

7-11%	dla deszczułek litych
7-11%	dla lamparkietu
7-11%	dla mozaiki parkietowej
6-12%	dla deski łączonej
5-9%	dla parkietu warstwowego (wilgotność warstwy górnej)

W sytuacji, gdy parkiety z drewna pochodzącego z Azji, Afryki czy Ameryki Południowej ciesząy się coraz większym zainteresowaniem istotne może być również to, że nowe normy nie ograniczają się wyłącznie do europejskich gatunków. W załączniku do każdej z norm znajduje się lista ok. 90 gatunków drewna z całego świata, z których produkowane są parkiety.
Wszystkim omawianym rodzajom parkietów normy stawiają wymóg, aby były tak skonstruowane by istniała możliwość przeprowadzenia ich dwukrotnej renowacji.
W nowych normach zawarto informację, że zjawisko zmiany barwy po pewnym czasie ekspozycji na światło jest zjawiskiem naturalnym.

Tolerancje wymiarowe w odniesieniu do wszystkich rodzajów litego parkietu nie uległy wielkim zmianom. W tabeli poniżej podajemy przykładowe dopuszczalne odchyłki od wymiarów nominalnych:

Dopuszczalne odchyłki wymiarów elementów
Wymiary w milimetrach

Grubość a t	Długość b c L	Szerokość b	Głębokość d wpustu b1	Szerokość d e wypustu b2	Szerokość wpustu t2 Grubość wypustu t3
+/- 0,2	+/- 0,5	+/- 0,2	+ 0,3 - 0	+ 0 - 0,3	0,1 t2-t3 0,4
a Dla elementu wykończonego fabrycznie lub o obrobionej powierzchni dopuszcza się t - 0,5 mm. Taki element ma wymiar handlowy równy grubości nominalnej t. b Odchyłki wymiaru nie dotyczą długości nieregularnych. c Odchyłki wymiaru elementów posadzki układanej we wzór "węgierski" lub w "cegiełkę" wynoszą +/- 0,2 mm. d (b1-b2) 1 mm. e Odchyłki szerokości wypustu b2 określono w 5.4.4.

Dopuszczona w normach odchyłka od kąta prostego i kątów wymaganych dla poszczególnych wzorów układania posadzek nie powinna przekraczać 0,2% szerokości elementu.

PN-EN 13226:2003 (U)
Podłogi drewniane - Deszczułki posadzkowe lite z wpustami i/lub wypustami.
Norma ta zastępuje dotychczas obowiązującą PN-73/D-94002 Deszczułki posadzkowe lite. W odróznieniu od niej nowa norma nie określa maksymalnych wymiarów deszczułek. Minimalne wymiary deszczułek, które dopuszcza norma to 40 mm szerokości, 250 mm długości i 14 mm grubości. 22 mm jest najczęściej spotykaną w Europie grubością deszczułek posadzkowych. Jako inne ogólnie stosowane grubości norma podaje: 15 mm, 16 mm, 19 mm, 20 mm i 23 mm. Grubość warstwy użytkowej musi wynosić co najmniej 35% ogólnej grubości elementu.

PN-EN 13227:2003 (U)
Podłogi drewniane - Deszczułki posadzkowe lite pocienione
Norma reguluje wymagania odnośnie elementów bez wypustu i wpustu. Ujęte są w niej wszystkie typy tego typu parkietu, obok znanego nam 10-mm lamparkietu norma wymienia np. typowe dla Holandii elementy o długości ponad 400 mm i szerokości przekraczającej 180 mm, które są klejone i przybijane do odpowiedniego podłoża.

PN-EN 13228:2003 (U)
Podłogi drewniane - Elementy posadzek z drewna litego oraz posadzki deszczułkowe łączone.
Norma ta opisuje lite elementy posadzkowe, które łączone są ze sobą w inny sposób niż za pomocą tradycyjnego wpustu i wypustu, której nie są spotykane w Polsce.

PN-EN 13488:2003 (U)
Podłogi drewniane - Elementy posadzki mozaikowej.
Norma ta zastępuje PN-77/D-94019 Płyty posadzki mozaikowej i deski posadzkowe z drewna. Grubość elementów pozostaje nadal taka sama (8 mm), dopuszczalna jest jednak szerokość do 35 mm. Oprócz najpopularniejszej szachownicy norma uwzględnia inne wzory mozaiki parkietowej.
Norma PN-EN 13488:2003 (U) obejmuje także elementy złożone z lamelek mozaiki parkietowej, które są fabrycznie wykończone, np. lakierowane.

PN-EN 13489:2003 (U)
Podłogi drewniane - Elementy posadzkowe wielowarstwowe
Norma ta opisuje wszystkie rodzaje warstwowo klejonych elementów posadzkowych, np. dwuwarstwowych i trójwarstwowych. Minimalna grubość warstwy użytkowej została określona na 2,5 mm. Również w wypadku parkietu warstwowego musi być możliwe przeprowadzenie dwukrotnej renowacji.

PN-EN 13629:2003 (U)
Podłogi drewniane - Deski z połączonych z sobą elementów drewna liściastego.
Norma ta dotyczy desek wykonanych z połączonych ze sobą na mikrowczepy mniejszych deszczułek. Deski takie posiadają połączenie na wpust i wypust.

Jedną z najciekawszych zmian wprowadzonych w nowych normach jest bez wątpienia tzw. klasa wolna, której ograniczenia określa sam producent. Z pewnością pozwoli ona zakładom produkcyjnym lepiej dopasowywać się do potrzeb rynku i wykorzystać dostępny materiał. Jednocześnie zobowiązuje producenta do jasnego i jednoznacznego opisania (według zamieszczonej poniżej tabeli) cech dopuszczalnych i niedopuszczalnych w produkowanej przez niego klasie.

Tabela B.1 - Sortowanie drewna liściastego

Powierzchnia licowa elementu
Cechy	Ograniczenie
Biel zdrowy
Sęki Zdrowe i zrośnięte Sęki zepsute
Zżółknięcie
Pęknięcia powierzchniowe
Zakorki
Pęknięcia piorunowe
Skręt włókien
Ukośny przebieg włókien (zawój)
Rdzeń zdrowy
Różnice zabarwienia
Plamy po przekładkach
Promienie rdzeniowe
Biodegradacja
Części niewidoczne
Wszystkie cechy dopuszczalne bez ograniczeń rozmiaru lub ilości, o ile nie powodują zmniejszenia wytrzymałości lub odporności na zużycie posadzki.

Nowe normy z pewnością porządkują w pewnym stopniu coraz bogatszy asortyment drewnianych elementów posadzkowych. Oczywiście będą one interesować przede wszystkim producentów różnych rodzajów parkietu. Im przede wszystkim ułatwią życie, ale będą też pomocne parkieciarzom, którzy często w bezpośrednim kontakcie z klientem mieli problem z określeniem co jest już wadą, a co jest jeszcze dopuszczalne w danej klasie parkietu.
To skrótowe przedstawienie nowych norm nie wyczerpuje całego tematu, dlatego zainteresowani szerzej ta tematyką mogą przesłać swoje pytania na adres: piotr.pioro@parkieciarz.pl

Piotr Pióro